Đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo nghề

THỨ BA, 04/10/2022 16:02:16

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hiện nay, cần sớm đẩy mạnh hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên để thực hiện Nhà nước cần có các chính sách ưu đãi về thuế để thu hút doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề.

Chú thích ảnh
Lớp học gắn với mô hình thực tế tại Khoa Điện tử điện lạnh, Trường Cao đẳng Cơ khí nông nghiệp.

Theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTBXH), chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực Việt Nam hiện chưa đáp ứng được yêu cầu thị trường lao động. Trình độ và kỹ năng của lực lượng lao động mặc dù được cải thiện trong thời gian qua, song vẫn còn thấp so với yêu cầu của thị trường lao động và so với các nước trên thế giới, đây tiếp tục là điểm nghẽn cho phát triển việc làm chất lượng và năng suất.

Đến nay, tỷ lệ lao động có bằng, chứng chỉ đạt 26,1%, có sự chênh lệch tương đối lớn giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa lao động nam và lao động nữ. Chất lượng lao động Việt Nam có sự chênh lệch rất lớn giữa các vùng.

Trong so sánh quốc tế, xếp hạng trụ cột kỹ năng và chỉ số chất lượng đào tạo nghề nghiệp của Việt Nam thuộc nhóm cuối của ASEAN. Trình độ tay nghề, kỹ năng của lực lượng lao động Việt Nam còn hạn chế, đặc biệt thiếu kỹ năng mềm. Việt Nam hiện thiếu đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý giỏi, chuyên gia và quản lý doanh nghiệp giỏi, lao động lành nghề cho các ngành kinh tế mũi nhọn, các vùng kinh tế động lực, trọng điểm.

Theo Ngân hàng thế giới (WB), lực lượng lao động của Việt Nam có kỹ năng chưa được cao. Hiện tại, Việt Nam đứng thứ 116/141 nước về kỹ năng của học sinh tốt nghiệp trong báo cáo về cạnh tranh toàn cầu, thấp hơn nhiều so với một số nước, trong đó có Singapore đứng thứ 79. Năm 2019,  đã có cuộc điều tra trong các doanh nghiệp của Việt Nam, cho thấy nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tuyển dụng người lao động có chất lượng. 73% doanh nghiệp có báo cáo rằng họ gặp khó khăn trong tuyển dụng những lao động cho vị trí quản lý, 61% gặp khó khăn để tuyển dụng người lao động có kỹ năng phù hợp.

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cho rằng, hiện luật giáo dục nghề nghiệp chỉ quy định các ưu đãi cho doanh nghiệp có thành lập trung tâm, trường, cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc doanh nghiệp và các cơ sở này phải hoạt động như một đơn vị đào tạo chuyên nghiệp. Song cũng cần nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu chứng minh được việc thực hiện đào tạo, đào tạo lại cho người lao động. Thay vì chứng minh chi phí bằng hóa đơn chứng từ phức tạp như hiện nay thì nên nghiên cứu cho doanh nghiệp được giảm thuế tương tự như trường hợp doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, lao động là người khuyết tật...

Là địa phương có tới hơn 300.000 lao động làm việc tại các khu công nghiệp, ông Lê Ánh Dương, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cho rằng, hiện nay nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam đã đưa lao động của họ vào làm việc tại khu công nghiệp, do đó cần có quy định về tỷ lệ lao động kỹ thuật giữa lao động Việt Nam và lao động nước ngoài trong doanh nghiệp. Hiện nay tỉnh Bắc Giang đã có chiến lược đào tạo trong thời gian tới để có đủ nguồn nhân lực thay thế gần 1 vạn lao động nước ngoài đang làm việc trong các khu công nghiệp.

Theo ông Lê Ánh Dương, Chính phủ cần đầu tư mạnh mẽ hơn cho hệ thống các trường nghề, nhất là các trường nghề đào tạo trình độ cao đẳng. Trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, các trường nghề đào tạo trình độ cao đẳng đem lại hiệu quả cao và rõ ràng.

Các chuyên gia về lao động cũng cho rằng sớm có cơ chế để các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, tham gia vào việc đào tạo cấp chứng chỉ đào tạo nghề cho người lao động. Thực tế các doanh nghiệp vẫn đào tạo cho người lao động tại doanh nghiệp nhưng cơ chế, chính sách chưa hoàn thiện nên chưa có chứng chỉ được công nhận. Khi có cơ chế, các doanh nghiệp có công nghệ mới, kỹ thuật mới có thể tham gia đào tạo nghề cho lao động tại địa phương, tạo nên chuỗi giá trị bền vững.

Theo báo Tin tức